Filtre
Filtre, belirli frekans bileşenlerini geçirip diğerlerini zayıflatan bir devredir. Amatör telsiz sistemlerinde hem istenmeyen sinyalleri elemek hem de vericinin ürettiği istenmeyen harmonik yayınları (spurious emisyon) bastırmak için kritik öneme sahiptir.
Filtre Türleri
| Tür | İşlev |
|---|---|
| Alçak geçiren filtre (Low-pass) | Belirli bir kesim frekansının altındaki sinyalleri geçirir, üstündekileri zayıflatır |
| Yüksek geçiren filtre (High-pass) | Belirli bir kesim frekansının üstündeki sinyalleri geçirir, altındakileri zayıflatır |
| Bant geçiren filtre (Band-pass) | Yalnızca belirli bir frekans aralığını en az kayıpla geçirir, dışındakileri zayıflatır |
| Bant durduran filtre (Band-stop / notch) | Belirli bir dar frekans aralığını bastırır, diğerlerini geçirir |
Vericilerde Kullanım
- Bant geçiren filtre ile donatılmış bir VHF verici, çıkışında yalnızca istenen frekansları en az kayıpla geçirir; bu, komşu kanal ve harmonik girişimlerini azaltır.
- HF vericinin çıkışındaki harmonikleri minimuma indirmek için kullanılan filtre türü alçak geçiren filtredir — çünkü harmonikler, temel frekansın üstünde (2×, 3× katları) yer alır ve bunların bastırılması gerekir.
- Parazit (istenmeyen) yayınları azaltmak için filtre, sinyalin kaynağına yani vericiye (çıkışına) yerleştirilmelidir; bu, sorunun yayılmadan önlenmesini sağlar.
- Mikrofon devresinde ses bant genişliğini sınırlamak (konuşma bandı dışındaki gereksiz frekansları elemek) için alçak geçiren filtre kullanılır.
SSB Üretiminde Filtre Yöntemi
Tek yan bant (SSB — Single Sideband) sinyali elde etmek için iki temel yöntem vardır: filtre yöntemi (bant geçiren filtre ile istenmeyen yan bandın ve taşıyıcının bastırılması) ve faz (phasing) yöntemi. Sınav sorularında her iki yöntemin de kullanılabildiği vurgulanabilir.
Sınavda Nasıl Karşına Çıkar?
Sorular; filtre türünün grafik/devre üzerinden tanınması (alçak/yüksek geçiren), HF vericide harmonik bastırmak için alçak geçiren filtre kullanıldığı, filtrenin vericiye yerleştirilmesi gerektiği ve SSB üretim yöntemleri üzerine kuruludur.
Özet
- Alçak geçiren filtre düşük frekansları, yüksek geçiren yüksek frekansları geçirir.
- Bant geçiren filtre yalnızca belirli bir aralığı geçirir.
- HF vericide harmonikleri bastırmak için alçak geçiren filtre kullanılır.
- Parazit önleme filtresi vericiye (kaynağa) yerleştirilmelidir.
- SSB, filtre veya faz (phasing) yöntemiyle elde edilebilir.