Modülasyon, bilgiyi (ses, veri, Mors kodu) taşıyıcı radyo dalgasına bindirme işlemidir. Amatör telsizcilikte en yaygın üç tür CW, AM ve SSB'dir; her birinin verici blok şemasında farklı bir modülatör yapısı bulunur.
Modülasyon türleri
- CW (Continuous Wave — sürekli dalga): Mors kodu ile haberleşmede kullanılır. Taşıyıcı, bir maniple (anahtar) ile açılıp kapatılır. Maniple, vericinin osilatör/çıkış katını anahtarlayarak kısa-uzun sinyaller (nokta-çizgi) üretir.
- AM (Genlik Modülasyonu — Amplitude Modulation): Ses sinyali, taşıyıcının genliğini değiştirerek bindirilir. Tipik bir AM verici; osilatör, tampon, modülatör ve güç kuvvetlendirici katlarından oluşur. Ancak lineer amplifikatör katı, AM vericisinin standart bir katı değildir — bu daha çok SSB vericilerinde görülür.
- SSB (Tek Yan Bant — Single Side Band): AM'in daha verimli bir türüdür. SSB vericisinde taşıyıcı ve bir yan bant bastırılarak yalnızca tek yan bant yayınlanır. Bu işlemi yapan kat dengeli modülatördür (balanced modulator) — taşıyıcıyı bastırıp yalnızca yan bantları geçirir.
Modülatör devresinin yeri
Modülatör devresi her zaman verici devresinin bir parçasıdır; sinyali antene göndermeden önce bilgiyi taşıyıcıya ekler. Alıcı tarafında bu işin tersi olan dedektör/demodülatör kullanılır.
Sınavda nasıl karşına çıkar?
Bir blok şema verilip belirli bir katın adı sorulur (ör. "X ile işaretli kat dengeli modülatördür"), ya da "hangisi AM verici katlarından değildir" gibi eleme soruları çıkar.
Özet
- CW'de maniple, taşıyıcıyı anahtarlar.
- AM'de modülatör, sesi taşıyıcının genliğine bindirir.
- SSB vericisinde taşıyıcıyı bastıran kat dengeli modülatördür.
- Modülatör her zaman verici tarafında bulunur.
- Lineer amplifikatör tipik bir AM katı değildir.