Bu bölüm, bir telsiz cihazının içinde bulunan temel elektronik parçaları ve bunların devre içindeki davranışlarını kapsar. Sınavda hem parça tanıma hem de basit devre hesabı soruları çıkar.
Temel devre elemanları
- Diyot: Akımı tek yönde geçirir. İletim halindeki bir germanyum diyodun uçları arasındaki gerilim düşümü yaklaşık 0,3 V'tur (silisyum diyotta ~0,7 V).
- Zener diyot: Ters yönde belirli bir gerilimde iletime geçer; devrede sabit gerilim elde etmek için kullanılır.
- Transformatör: Alternatif akımı, endüksiyon yoluyla bir devreden başka bir devreye (sarım oranına göre gerilimi değiştirerek) aktarır.
- Kondansatör (kapasitör): Enerjiyi elektrik alanında depolar. RF filtrelerde genellikle seramik kondansatör tercih edilir, çünkü yüksek frekanslarda kayıpları düşüktür.
- Kristal osilatör: Çalışma frekansı öncelikle kristalin kendi frekansına bağlıdır; kararlı ve hassas frekans üretir.
Kondansatörlerde paralel bağlama
Kondansatörler paralel bağlandığında değerleri toplanır (dirençlerin tam tersi):
C_toplam = C1 + C2 + C3
C_toplam = 12 pF + 15 pF + 20 pF = 47 pF
Pil kapasitesi hesabı
Amper-saat (Ah), bir pilin belirli bir akımı ne kadar süre sağlayabileceğini gösterir:
Kapasite (Ah) = Akım (A) × Süre (saat)
0,5 A × (7 gün × 24 saat) = 0,5 × 168 = 84 Ah
Sınavda nasıl karşına çıkar?
Soru tipleri: parça-işlev eşleştirme ("Zener diyot ne için kullanılır?"), paralel kondansatör toplamı, doğrultucu diyodun gerilim dayanımı, pil kapasitesi hesabı gibi kısa sayısal problemler.
Özet
- Diyot akımı tek yönde geçirir; iletimde germanyum diyotta ~0,3 V düşüm olur.
- Zener diyot sabit gerilim referansı sağlar.
- Transformatör endüksiyonla enerji aktarır.
- RF filtrede seramik kondansatör kullanılır.
- Paralel kondansatör değerleri toplanır; Ah = Akım × Süre.